TẠI SAO BÉ BỊ BÀN CHÂN BẸT? NHỮNG NGUYÊN NHÂN CHA MẸ NÊN BIẾT

Bàn chân bẹt ở trẻ có phải lúc nào cũng bất thường?

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm dọc phía trong lòng bàn chân thấp hoặc khó quan sát khi trẻ đứng chịu trọng lượng. Đây là đặc điểm khá phổ biến ở trẻ nhỏ và không phải trường hợp nào cũng là bệnh lý. Trong những năm đầu đời, xương, cơ, gân và dây chằng của trẻ vẫn tiếp tục phát triển, trong khi lớp mô mềm dưới lòng bàn chân tương đối dày nên bàn chân thường có vẻ phẳng và đầy đặn.

Ở bàn chân bẹt linh hoạt, vòm chân có thể xuất hiện khi trẻ ngồi, nằm hoặc kiễng gót. Nếu trẻ không đau, vẫn chạy nhảy và vận động bình thường, tình trạng này thường được theo dõi thay vì can thiệp ngay. Ngược lại, bàn chân cứng, đau kéo dài, biến dạng rõ hoặc ảnh hưởng đến dáng đi cần được đánh giá để tìm nguyên nhân.

Vòm chân chưa phát triển hoàn chỉnh

Một nguyên nhân thường gặp khiến phụ huynh thắc mắc tại sao bé bị bàn chân bẹt là vòm chân chưa hoàn thiện theo quá trình phát triển. Vòm bàn chân không hình thành ngay từ những năm đầu đời mà dần rõ hơn khi hệ cơ xương trưởng thành.

Khi trẻ đứng, trọng lượng cơ thể tác động xuống bàn chân khiến vòm thấp hơn. Nếu trẻ nhón gót và khoảng lõm phía trong bàn chân xuất hiện trở lại, đây thường là dấu hiệu cho thấy bàn chân vẫn còn khả năng điều chỉnh linh hoạt.

Tốc độ phát triển ở mỗi trẻ không giống nhau. Vì vậy, cha mẹ không nên chỉ dựa vào hình dạng bàn chân hoặc so sánh với trẻ cùng tuổi để tự kết luận con mắc bệnh.

Dây chằng mềm và sức cơ chưa phát triển đầy đủ

Vòm bàn chân được nâng đỡ bởi sự phối hợp của xương, khớp, gân, dây chằng và các nhóm cơ. Ở trẻ nhỏ, dây chằng thường có độ mềm dẻo cao, trong khi sức mạnh của cơ bàn chân và cẳng chân chưa hoàn thiện. Khi đứng hoặc đi lại, những yếu tố này có thể khiến vòm chân hạ xuống.

Đặc điểm này thường gặp ở bàn chân bẹt mềm dẻo. Khi trẻ thay đổi tư thế hoặc nhón chân, các cơ và cấu trúc nâng đỡ hoạt động tích cực hơn, giúp vòm chân hiện rõ. Nếu trẻ không đau và khả năng vận động không bị ảnh hưởng, phụ huynh thường không cần quá lo lắng.

Yếu tố gia đình và đặc điểm cấu trúc bàn chân

Đặc điểm hình thái bàn chân có thể chịu ảnh hưởng từ yếu tố gia đình. Trẻ có cha mẹ hoặc người thân sở hữu vòm chân thấp, khớp linh hoạt hoặc cấu trúc bàn chân tương tự có thể có khả năng xuất hiện bàn chân bẹt cao hơn.

Tuy nhiên, yếu tố gia đình không đồng nghĩa trẻ chắc chắn sẽ bị đau hoặc gặp biến chứng. Khi đánh giá, cần xem xét đồng thời độ linh hoạt của bàn chân, trục cổ chân, cách phân bổ lực và khả năng vận động của trẻ.

Sức cơ và khả năng kiểm soát vận động

Một số trẻ có khả năng giữ thăng bằng và kiểm soát chuyển động chưa tốt, khiến bàn chân chịu lực thiếu ổn định trong quá trình đứng, đi, chạy hoặc nhảy. Khi đó, vòm chân có thể hạ thấp rõ hơn khi chịu tải.

Cha mẹ có thể nhận thấy trẻ thường xuyên vấp ngã, đứng không vững, nhanh mỏi chân hoặc có dáng đi khác thường. Những biểu hiện này không nhất thiết chỉ do bàn chân bẹt, vì vậy cần đánh giá cả sức cơ, khả năng phối hợp và tư thế vận động.

Bất thường xương, chấn thương hoặc bệnh lý liên quan

Một số trường hợp ít gặp có thể xuất phát từ bất thường cấu trúc xương, chấn thương, vấn đề về thần kinh - cơ hoặc các tình trạng ảnh hưởng đến mô liên kết. Bàn chân bẹt do những nguyên nhân này thường có biểu hiện khác với bàn chân bẹt linh hoạt thông thường.

Cha mẹ nên đưa trẻ đi kiểm tra nếu chỉ một bên bàn chân bất thường rõ, hai chân không cân xứng, bàn chân cứng, vòm không xuất hiện khi nhón gót hoặc trẻ bị đau kéo dài. Đi khập khiễng, hạn chế vận động hay triệu chứng tăng dần cũng là những dấu hiệu không nên bỏ qua.

Giày dép và thói quen đi chân trần có gây bàn chân bẹt không?

Không nên quy kết bàn chân bẹt cho một loại giày dép hoặc việc đi chân trần đơn thuần. Sự hình thành vòm chân phụ thuộc vào quá trình phát triển cơ xương, đặc điểm cấu trúc, độ linh hoạt của dây chằng và chức năng vận động.

Cha mẹ nên ưu tiên cho trẻ vận động phù hợp với lứa tuổi và sử dụng giày dép vừa chân, tạo cảm giác thoải mái. Không nên tự ý dùng dụng cụ nâng đỡ vòm hoặc các phương pháp điều chỉnh khi chưa xác định trẻ có thực sự cần hay không.

Nhìn chung, tại sao bé bị bàn chân bẹt cần được giải đáp dựa trên độ tuổi, cấu trúc bàn chân và tình trạng vận động cụ thể. Bàn chân phẳng nhưng mềm dẻo, không đau thường khác hoàn toàn với bàn chân cứng, đau hoặc làm thay đổi dáng đi. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, thăm khám chuyên môn sẽ giúp xác định nguyên nhân và lựa chọn hướng xử lý phù hợp.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng Giày chân bẹt XiXa tại Xixa.vn để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.